نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• آزاده توکلی ¹
• شیما خرمی ²

¹ عضو هیات علمی دانشکده مهندسی عمران- دانشگاه زنجان- ایران

² گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

چکیده

مقدمه: آلودگی هوا ناشی از ترافیک به‌عنوان چالشی جدی در حوزه محیط‌زیست و سلامت مطرح است. هدف این پژوهش مقایسه فضایی غلظت آلاینده‌های هوا در پیاده‌ راه و مسیر خودرویی مجاور به منظور ارزیابی عملکرد پروژه تبدیل سبزه میدان به پیاده ‌راه در شهر زنجان است. با توجه به فقدان داده‌های پیش از اجرا به‌عنوان مهمترین محدودیت پژوهش، این مطالعه بر پایش و مقایسه فضایی غلظت آلاینده‌ها در پیاده ‌راه نسبت به مسیر خودرویی متمرکز شد.

روش تحقیق: نمونه‌برداری از آلاینده‌های هوا (SO2، NO2، O3 و PM10) در سه فصل تابستان، پاییز و زمستان؛ در روزهای مختلف هفته و در دو نوبت صبح و عصر انجام شد. تعداد 30 ایستگاه در محدوده پیاده ‌راه و امتداد مسیر ماشین‌رو انتخاب تا اثر حذف تردد خودروها در منطقه‌ای با کاربری یکسان، جهت و موقعیت مشابه مورد مقایسه فضایی قرار گیرد.

نتایج و بحث: نتایج نشان داد احداث پیاده ‌راه تاثیر محسوسی بر کاهش غلظت آلاینده‌های هوا نداشته و برای آلاینده ازن، حتی افزایش مقادیر در فصل تابستان در منطقه پیاده ‌راه مشاهده شد. غلظت‌ آلاینده‌ها در روزهای مختلف هفته و بازه زمانی صبح و عصر رفتار متفاوتی نشان می‌دهد. با این وجود در اکثر موارد استانداردهای ملّی، حفاظت محیط‌زیست آمریکا و سازمان جهانی بهداشت رعایت شده است.

نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد پیاده‌ راه‌سازی زمانی می‌تواند به بهبود کیفیت هوا منجر شود که به‌عنوان بخشی از یک بسته سیاستی جامع شامل کنترل ترافیک، مدیریت منابع پیرامونی و درک فرآیندهای شیمیایی آلاینده‌ها اجرا شود. پیاده‌ راه سبزه میدان زنجان کارکرد اجتماعی و کالبدی خود را ایفا کرده است ولی در حوزه محیط‌زیستی دستاورد مورد پذیرشی نداشته است.

کلیدواژه‌ها

• پیاده‌راه
• آلودگی هوا
• نمونه‌برداری
• سبزه میدان
• زنجان

موضوعات

• معماری و شهرسازی

عنوان مقاله [English]

Spatial Comparison of Concentrations of Traffic-Related Air Pollutants (TRAPs) in a Pedestrian Walkway and an Adjacent Roadway

نویسندگان [English]

• Azadeh Tavakoli ¹
• Shima Khorrami ²

¹ Associate Prof. Department of Civil Eng., University of Zanjan, Iran

² Department of Environmental Science, Faculty of Science, University of Zanjan, Zanjan, Iran

چکیده [English]

Introduction: Traffic-related air pollution poses a significant challenge to environmental and public health. This study aims to conduct a spatial comparison of air pollutant concentrations in a pedestrian walkway and an adjacent roadway to evaluate the performance of the Sabzeh Meydan pedestrianization project in Zanjan. Due to the absence of pre-implementation data as the most important limitation of this research, the study focused on monitoring and spatial comparison of pollutant concentrations on the walkway versus the roadway.

Research Method: Air pollutant sampling (SO2, NO2, O3, and PM10) was conducted over three seasons: summer, fall, and winter, on various days of the week, and in two-time shifts: morning and evening. A total of 30 sampling stations were established within the walkway area and along the adjacent roadway to spatially compare the effect of eliminating vehicle traffic in a similarly used, directed, and located area.

Results and Discussion: The findings indicated that the construction of the walkway did not significantly reduce air pollutant concentrations. In fact, an increase in ozone levels was observed during the summer in the walkway area. Pollutant concentrations varied on different days of the week and between morning and evening periods. Nevertheless, in most instances, the levels met the national standards, as well as those set by the US Environmental Protection Agency and the World Health Organization.

Conclusion: The results suggest that pedestrian walkway construction can contribute to improved air quality when integrated into a comprehensive policy package that includes traffic control, resource management, and an understanding of pollutant chemical processes. While the Sabzeh Meydan walkway in Zanjan has successfully fulfilled its social and physical functions, it has not achieved satisfactory environmental outcomes.

کلیدواژه‌ها [English]

• Pedestrian Walkway
• Air pollution
• Sampling
• Sabzeh Meydan
• Zanjan