نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زهرا جدی ¹
• علیرضا حسنی ²
• میثم علیپور ²

¹ گروه شهرسازی دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، ایران

² عضو هیئت علمی، گروه مهندسی شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

چکیده

افزایش آلودگی هوا و پیامدهای تغییرات اقلیمی، شهرها را به تصمیم رویکردهایی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای سوق داده است. در این میان، میکروموبیلیتی، به‌ویژه سامانه‌های دوچرخه اشتراکی، به‌عنوان راهکاری نوین برای ارتقاء حمل‌ونقل پایدار و کاهش وابستگی به خودروهای شخصی مطرح شده‌اند. این پژوهش با تمرکز بر منطقه ۶ تهران، به بررسی نقش سامانه‌های میکروموبیلیتی در تحقق اهداف شهر صفر کربن می‌پردازد. هدف اصلی تحقیق، سنجش میزان تأثیر میکروموبیلیتی در کاهش آلاینده‌های محیط‌زیست و ارتقاء الگوهای سفر شهری است. در این راستا، تحلیل رفتار کاربران، شناسایی عوامل مؤثر بر استفاده از سیستم‌های اشتراکی و مدلسازی ظرفیت بالقوه کاهش کربن، از جمله محورهای مورد بررسی بوده است. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی (کمی-کیفی) و با بهره‌گیری از تحلیل‌های آماری، مکانی و مدل‌های رگرسیون لجستیک انجام شده است. اطلاعات از طریق پرسشنامه در میان شهروندان ۱۵ تا ۶۵ سال منطقه ۶ گردآوری و با نرم‌افزار ArcGIS و مدل‌سازی ریاضی تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد جوانان بدون خودروی شخصی و با درآمد متوسط بیشترین تمایل به استفاده از میکروموبیلیتی را دارند. همچنین، جانمایی ایستگاه‌ها در نزدیکی مراکز جذب سفر و اتصال به حمل‌ونقل عمومی، تأثیر زیادی در افزایش بهره‌وری سیستم دارد. یافته‌های تحقیق می‌تواند مبنایی عملی برای سیاست‌گذاران در توسعه سامانه‌های حمل‌ونقل پایدار و کاهش آلاینده‌های کربنی قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

• میکروموبیلیتی
• شهر صفر کربن
• کاهش انتشار کربن
• حمل‌ونقل پایدار
• تحلیل مکانی

موضوعات

• معماری و شهرسازی

عنوان مقاله [English]

Evaluation of Micromobility Capacity in Achieving Zero-Carbon City Goals with an Emphasis on Urban User Behavior (Case Study: District 6 of Tehran)

نویسندگان [English]

• zahra jeddi ¹
• alireza hasani ²
• meysam alipour ²

¹ Departement of Urban Planning Faculty of Arts Bojnourd University Bojnourd Iran

² Faculty Member, Department of Urban Engineering, Faculty of Arts, Bojnourd University, Bojnourd, Iran

چکیده [English]

The increase in air pollution and the impacts of climate change have led cities to adopt strategies aimed at reducing greenhouse gas emissions. In this context, micromobility—particularly shared bicycle systems—has emerged as an innovative solution to promote sustainable transportation and reduce reliance on private vehicles. This study focuses on District 6 of Tehran and examines the role of micromobility systems in achieving the goals of a carbon-zero city. The main objective is to evaluate the impact of micromobility on reducing environmental pollutants and improving urban travel behavior. User behavior analysis, identification of key factors influencing the use of shared systems, and modeling the potential for carbon reduction are the main aspects explored. The research uses a mixed-method approach (quantitative–qualitative) supported by statistical, spatial, and logistic regression analyses. Data were collected through questionnaires distributed among residents aged 15 to 65 in District 6 and analyzed using ArcGIS and mathematical modeling. Results show that young individuals with average income and no private vehicles are most inclined to use micromobility. Moreover, placing stations near major trip attractors and connecting them to public transport significantly improves system efficiency. The findings provide practical guidance for policymakers in developing sustainable transport systems and reducing carbon emissions.

کلیدواژه‌ها [English]

• Micromobility
• Carbon-zero city
• Carbon emission reduction
• Sustainable transport
• Spatial analysis